X.WYSZUKAJ, czyli polska nazwa funkcji XLOOKUP, szuka wartości w jednej kolumnie i zwraca wynik z tego samego wiersza w innej kolumnie, niezależnie od tego, czy kolumna z wynikiem leży po lewej, czy po prawej stronie. Najprostsza formuła to =X.WYSZUKAJ(co szukasz; gdzie szukasz; skąd zwracasz). Domyślnie zwraca dokładne dopasowanie, więc nie musisz niczego dopisywać na końcu.
Jest jeden haczyk, o którym warto wiedzieć, zanim przerobisz wszystkie arkusze. Według pomocy Microsoftu, którą czytałam w październiku 2026, funkcja X.WYSZUKAJ nie jest dostępna w programach Excel 2016 i Excel 2019. Ktoś z nowszym Excelem może jednak przysłać Ci skoroszyt z tą funkcją, a Ty otworzysz go w starszej wersji. Jeśli wysyłasz pliki do osób, które pracują na Excelu 2016 lub 2019, sprawdź to przed wysłaniem.
X.WYSZUKAJ działa w Excelu dla Microsoft 365 na Windows i Mac, w Excelu 2024 i 2021 oraz w aplikacjach Excel na iPadzie, iPhonie i urządzeniach z Androidem. Poniżej rozkładam składnię na części, pokazuję tryby, różnice wobec WYSZUKAJ.PIONOWO i sześć przykładów z pomocy.
Składnia X.WYSZUKAJ: sześć argumentów
Pełna składnia: =X.WYSZUKAJ(szukana_wartość; szukana_tablica; zwracana_tablica; jeżeli_nie_znaleziono; tryb_dopasowywania; tryb_wyszukiwania). Trzy pierwsze argumenty wystarczą w większości przypadków. Trzy ostatnie są opcjonalne.
| Argument | Wymagany? | Co robi |
|---|---|---|
| szukana_wartość | Tak | Wartość do wyszukania |
| szukana_tablica | Tak | Tablica lub zakres do przeszukania |
| zwracana_tablica | Tak | Tablica lub zakres, z którego funkcja zwraca wynik |
| jeżeli_nie_znaleziono | Nie | Tekst, który pojawi się zamiast błędu, gdy nie ma dopasowania. Bez niego dostajesz #N/D |
| tryb_dopasowywania | Nie | Typ dopasowania: 0, -1, 1 lub 2 |
| tryb_wyszukiwania | Nie | Kierunek i sposób szukania: 1, -1, 2 lub -2 |
Tryb dopasowywania: dokładnie, mniejszy, większy albo wzorzec
| Wartość | Co się dzieje |
|---|---|
| 0 | Dokładne dopasowanie. Jeśli nic nie znajdzie, zwraca #N/D. To ustawienie domyślne |
| -1 | Dokładne dopasowanie, a gdy go nie ma, następny mniejszy element |
| 1 | Dokładne dopasowanie, a gdy go nie ma, następny większy element |
| 2 | Dopasowanie z symbolem wieloznacznym, w którym znaki *, ? i ~ mają specjalne znaczenie |
To duża zmiana wobec WYSZUKAJ.PIONOWO. Tam pominięcie ostatniego argumentu oznacza dopasowanie przybliżone. Tutaj pominięcie trybu daje dopasowanie dokładne, czyli to, czego zwykle chcesz.
Tryb wyszukiwania: od góry, od dołu albo binarnie
| Wartość | Co się dzieje |
|---|---|
| 1 | Szukanie od pierwszego elementu. To ustawienie domyślne |
| -1 | Szukanie odwrotne, od ostatniego elementu |
| 2 | Wyszukiwanie binarne w szukanej tablicy posortowanej rosnąco |
| -2 | Wyszukiwanie binarne w szukanej tablicy posortowanej malejąco |
Przy wartościach 2 i -2 sortowanie jest warunkiem. Pomoc mówi wprost: jeśli tablica nie jest posortowana, dostaniesz nieprawidłowe wyniki. Tryb -1 przydaje się wtedy, gdy ta sama wartość występuje kilka razy, a Tobie zależy na ostatnim wystąpieniu, bo funkcja zawsze zwraca pierwsze znalezione dopasowanie w kierunku szukania.
X.WYSZUKAJ a WYSZUKAJ.PIONOWO
| X.WYSZUKAJ | WYSZUKAJ.PIONOWO | |
|---|---|---|
| Kierunek | Dowolny, kolumna z wynikiem może być po lewej | Tylko od lewej do prawej |
| Domyślne dopasowanie | Dokładne | Przybliżone |
| Jak wskazujesz wynik | Osobny zakres zwracany | Numer kolumny w jednej tablicy |
| Kilka wartości naraz | Tak, może zwrócić tablicę | Nie |
| Brak wyniku | Własny tekst w jeżeli_nie_znaleziono | Błąd #N/D |
| Excel 2016 i 2019 | Niedostępna | Dostępna |
Ten sam wynik w obu funkcjach wygląda tak: =X.WYSZUKAJ(F2;B2:B11;D2:D11) oraz =WYSZUKAJ.PIONOWO(F2;B2:D11;3;FAŁSZ). Przy X.WYSZUKAJ nie liczysz kolumn, tylko wskazujesz zakres, w którym leży wynik.
Pomoc Microsoftu dodaje jeszcze jedną poradę: funkcją X.WYSZUKAJ możesz zastąpić także WYSZUKAJ.POZIOMO. Szukana tablica nie musi być kolumną, może być wierszem, tak jak górny wiersz tabeli w zakresie C5:F5 w piątym przykładzie poniżej. Jedna funkcja zastępuje więc dwie starsze.
Sześć przykładów z pomocy Microsoftu
- Nazwa kraju i numer kierunkowy. Funkcja szuka kraju z komórki F2 w zakresie B2:B11 i zwraca numer kierunkowy z zakresu D2:D11. Nie ma tu trybu dopasowywania, bo dokładne dopasowanie jest domyślne.
- Dane pracownika po numerze identyfikacyjnym. Jedna formuła zwraca naraz nazwisko i dział z komórek C5:D14, bo zwracany zakres ma dwie kolumny.
- Ten sam przykład z dodanym argumentem jeżeli_nie_znaleziono. Gdy numeru nie ma, zamiast #N/D widzisz swój komunikat.
- Stawka podatku według dochodu. Funkcja szuka dochodu z komórki E2 w kolumnie C i zwraca stawkę z kolumny B, czyli z lewej strony. Gdy nic nie znajdzie, zwraca 0. Tryb dopasowywania 1 każe wziąć następny większy element, a tryb wyszukiwania 1 szuka od pierwszego do ostatniego elementu.
- Dwa zagnieżdżone X.WYSZUKAJ, pionowo i poziomo. Najpierw funkcja szuka zysku brutto w kolumnie B, potem ciągu Kw1 w górnym wierszu tabeli, w zakresie C5:F5, i zwraca wartość na przecięciu. Działa to podobnie do połączenia INDEKS i PODAJ.POZYCJĘ.
- Suma między dwoma elementami. Formuła =SUMA(X.WYSZUKAJ(B3;B6:B10;E6:E10):X.WYSZUKAJ(C3;B6:B10;E6:E10)) sumuje wartości od winogron do bananów razem z gruszkami, które leżą między nimi. Ten przykład zasugerował Bill Jelen, specjalista MVP od Excela.
Przykład z własnym komunikatem może wyglądać tak: =X.WYSZUKAJ(F2;B2:B11;D2:D11;"Brak kraju"). Tekst w cudzysłowie pojawi się w komórce zamiast błędu.
Want AI doing the heavy lifting in your marketing?
I build the systems that handle the boring 80 percent, so you get your week back. Done properly, with the human kept in.
Najczęstsze potknięcia
- Otwierasz plik w Excelu 2016 lub 2019 i oczekujesz, że zbudujesz w nim nową formułę X.WYSZUKAJ. Tych wersji ta funkcja nie obejmuje.
- Wybierasz tryb wyszukiwania 2 lub -2 na nieposortowanej tablicy. Wynik będzie nieprawidłowy, choć formuła nie pokaże błędu.
- Ustawiasz tryb dopasowywania 2, ale zapominasz, że gwiazdka, znak zapytania i tylda mają wtedy specjalne znaczenie.
- Wpisujesz w jeżeli_nie_znaleziono tekst bez cudzysłowu. Tekst w formułach zawsze ujmuj w cudzysłów.
Moja rada
Jeśli masz Excela dla Microsoft 365, 2021 lub 2024, buduj nowe arkusze na X.WYSZUKAJ. Wpisujesz trzy argumenty, dostajesz dokładne dopasowanie i nie musisz liczyć kolumn. Dodawaj jeżeli_nie_znaleziono wszędzie tam, gdzie arkusz ogląda ktoś inny, bo czytelny komunikat jest lepszy niż #N/D. Gdy plik ma trafić do osoby z Excelem 2016 lub 2019, zostań przy WYSZUKAJ.PIONOWO z FAŁSZ na końcu. Arkusze przydają się też twórcom: jeśli liczysz swoje wyniki, zajrzyj do tekstu o tym, ile YouTube płaci za wyświetlenia, albo sprawdź, ile można zarobić na TikToku.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest XLOOKUP po polsku?
W polskim Excelu funkcja XLOOKUP nazywa się X.WYSZUKAJ. Szuka wartości w jednym zakresie i zwraca wynik z tego samego wiersza w innym zakresie.
W których wersjach Excela działa X.WYSZUKAJ?
Funkcja nie jest dostępna w programach Excel 2016 i Excel 2019. Działa w Excelu dla Microsoft 365, Excelu 2024 i 2021 oraz w aplikacjach na iPadzie, iPhonie i Androidzie.
Czy X.WYSZUKAJ szuka domyślnie dokładnie?
Tak. Tryb dopasowywania 0, czyli dokładne dopasowanie, jest ustawieniem domyślnym. Gdy nic nie znajdzie, zwraca #N/D, chyba że podasz jeżeli_nie_znaleziono.
Czy X.WYSZUKAJ może zwrócić wartość z kolumny po lewej?
Tak. Funkcja zwraca wynik niezależnie od tego, po której stronie leży kolumna zwracana. WYSZUKAJ.PIONOWO szuka tylko od lewej do prawej.
Jak ukryć błąd #N/D w X.WYSZUKAJ?
Wpisz czwarty argument, jeżeli_nie_znaleziono, na przykład tekst w cudzysłowie. Pojawi się on zamiast błędu, gdy funkcja nie znajdzie dopasowania.
Do czego służy tryb wyszukiwania -1?
Tryb -1 szuka od ostatniego elementu do pierwszego. Przydaje się, gdy wartość powtarza się kilka razy i potrzebujesz ostatniego wystąpienia.
