Okey dört kişiyle, 106 taşla oynanır. Her oyuncu taşlarını ıstakasına dizer, sırası gelince ortadan ya da solundaki oyuncunun attığı taştan bir tane alır ve bir taş atar. Amaç, elindeki 14 taşın hepsini seri ya da aynı sayı perlerine dizip 15. taşı atarak eli bitirmektir. Okey taşı joker gibi her taşın yerine geçer.
Başlamadan önce bilmen gereken en önemli şey şu: okey taşı her elde değişir. Hangi taşın okey olduğunu göstergeye bakarak anlarsın. Bunu oturur oturmaz öğrenirsen oyunun geri kalanı çok daha kolay gelir.
Okey seti: taşlar, renkler ve sahte okey
Bir okey takımında 106 taş vardır. Taşlar dört renktir: sarı, mavi, siyah ve kırmızı. Her renkte 1'den 13'e kadar sayılar bulunur ve her taştan iki tane vardır. Bu, toplamda 104 taş eder. Kalan iki taş, üzerinde sayı yerine genellikle yonca ya da benzeri bir işaret olan sahte okeylerdir.
Bir de ıstaka var. Her oyuncunun önüne koyduğu, taşları diğerlerinden gizleyerek dizdiği tahta raftır. Taşlarını ıstakada gruplar halinde dizmek, hangi pere ne kaldığını görmeni kolaylaştırır.
Sahte okeyin adı yanıltmasın. Sahte okey joker değildir. O elde okey hangi taş olduysa, sahte okey o taşın yerine geçer ve onun rengini ve sayısını alır. Yani okey kırmızı 7 ise, sahte okey o elde normal bir kırmızı 7 gibi kullanılır.
Gösterge ve okey taşı nasıl belirlenir
Taşlar karılıp dağıtıldıktan sonra bir taş açılır ve herkesin görebileceği bir yere konur. Bu taşa gösterge denir. Okey taşı, göstergeyle aynı renkte ve bir sayı büyük olan taştır.
- Gösterge sarı 5 ise, okey sarı 6 olur.
- Gösterge mavi 12 ise, okey mavi 13 olur.
- Gösterge siyah 13 ise, okey siyah 1 olur. Sayılar başa döner.
Okey taşından iki tane vardır ve ikisi de joker gibi çalışır. Elindeki bir boşluğu doldurmak için istediğin taşın yerine koyabilirsin. Bu yüzden okey taşını elinden atmak çoğu zaman kötü bir fikirdir; sadece eli bitirirken atmak işine yarar.
Birçok masada, göstergenin aynısı elinde olan oyuncu ilk sırasında bu taşı gösterip ek puan alır. Bu kural masadan masaya değişir, oyuna başlamadan önce sor.
Adım adım bir el
Bir el aşağı yukarı şöyle ilerler. Kurallar bölgeden bölgeye küçük farklar gösterse de temel akış aynıdır.
- Dağıtım. Taşlar ters çevrilip karılır ve diziler halinde masaya konur. Oyuna başlayacak oyuncuya 15, diğer üç oyuncuya 14 taş verilir. Kalan taşlar ortada kapalı deste olarak durur.
- İlk hamle. 15 taşı olan oyuncu taş çekmez. Elinden bir taşı seçip sağına atar ve sıra bir sonraki oyuncuya geçer. Çoğu masada sıra saat yönünün tersine döner.
- Taş çekme. Sırası gelen oyuncu ya ortadaki kapalı desteden bir taş çeker ya da solundaki oyuncunun az önce attığı taşı alır. İkisinden yalnızca birini yapabilir.
- Taş atma. Taş çektikten sonra elinde yine 15 taş olur. İşine yaramayan bir taşı sağına atarsın ve elinde 14 taş kalır.
- Devam. Herkes sırayla çeker ve atar. Bu döngü biri eli bitirene ya da ortadaki deste bitene kadar sürer. Deste biterse çoğu masada el kimse kazanmadan kapanır.
Küçük bir ipucu: solundaki oyuncunun ne attığını takip et, sağındaki oyuncunun neyi almadığını da. Kimin hangi renkte seri kurduğunu bu şekilde tahmin edebilirsin ve ona işine yarayacak taşı vermezsin.
Per nasıl yapılır: seri ve aynı sayı
Okeyde iki tür per var. Elindeki taşların hepsi bu iki türden birine girmelidir.
Seri: Aynı renkte, art arda gelen en az üç taş. Örneğin kırmızı 4, kırmızı 5, kırmızı 6. Seri uzayabilir; mavi 8'den mavi 12'ye kadar beş taşlık bir seri de geçerlidir. 12, 13 ve 1 bir seri olabilir, çünkü 1 hem en küçük hem de 13'ten sonra gelen taş gibi kullanılır. Ama 13, 1 ve 2 seri sayılmaz.
Aynı sayı: Aynı sayının farklı renklerdeki üç ya da dört taşı. Örneğin sarı 9, siyah 9 ve kırmızı 9. Aynı renkten iki taş aynı pere giremez, yani iki tane mavi 9 ile per olmaz.
Okey taşı her iki türde de eksik taşın yerine geçer. Elinde sarı 3, sarı 5 ve okey varsa, okey sarı 4 olur ve serin tamamlanır.
Want AI doing the heavy lifting in your marketing?
I build the systems that handle the boring 80 percent, so you get your week back. Done properly, with the human kept in.
Taşlarını dizerken benim önerim şu: önce okey taşlarını ve sahte okeyleri bir kenara ayır. Sonra aynı renkleri yan yana, sayı sırasıyla diz. Hazır perleri ıstakanın bir ucunda, eksik kalanları ortada, hiçbir yere uymayan tek taşları da diğer uçta tut. Böylece sıra sana geldiğinde hangi taşı atacağını bir bakışta görürsün ve masayı bekletmezsin. İki taş arasında kararsız kaldığında, diğer oyuncuların daha önce attığı taşlara bak: masada çok görünen bir sayı, senin perini tamamlama ihtimalini azaltır.
Eli bitirmek ve puan
Elindeki 14 taşın hepsi perlere oturduğunda, çektiğin taşla birlikte 15 taşın olur. Fazla olan taşı ortaya, kapalı destenin üstüne ters çevirerek koyarsın ve elini açarsın. Buna eli bitirmek denir.
Bir başka bitirme yolu da çifte gitmektir. Yedi çifti, yani aynı renk ve sayıdan iki taşı yedi kez toplayan oyuncu da eli bitirebilir. Okey taşı burada da eksik taşın yerine sayılır.
Puanlama masadan masaya değişiyor. Yaygın olan şu: herkes aynı puanla başlar, eli bitiremeyenlerin puanı düşer. Okey taşını atarak bitirmek ya da çifte giderek bitirmek normal bitirmeden daha değerlidir. Arkadaş masasında hangi kuralla oynandığını başta konuşmak en sağlıklısı. Okey burada sadece puan ve eğlence için oynanıyor.
Okey ile 101 okey arasındaki fark
101 okey de aynı taşlarla ve aynı gösterge mantığıyla oynanır, ama oyunun akışı farklıdır.
- Daha çok taş: Oyunculara genellikle 21 taş, başlayana 22 taş dağıtılır.
- El açma: Taşlarını yere açabilmek için perlerinin sayı toplamı en az 101 olmalıdır. Çiftle açmak isteyen en az beş çift göstermelidir.
- Taş işleme: Elini açtıktan sonra yerdeki perlere, sana ait olmasa bile, uyan taşları ekleyebilirsin.
- Ceza puanı: El bittiğinde elinde kalan taşların sayıları ceza puanı olarak yazılır. Oyun sonunda en düşük puanı olan kazanır.
Kısacası normal okey daha hızlı ve sade, 101 okey daha uzun ve hesaplı. Yeni başlıyorsan önce normal okeyde pişmeni öneririm.
Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar
- Göstergeyi unutmak. Her elde okey değişir. Elin başında göstergeye bakmadan taş dizmeye başlama.
- Sahte okeyi joker sanmak. Sahte okey o elin okey taşının yerine geçer, joker olarak kullanılmaz.
- 13, 1, 2 serisi kurmaya çalışmak. 12, 13, 1 geçerlidir ama sayılar 1'den sonra yeniden başlamaz.
- Aynı renkten iki taşı aynı sayı perine koymak. Aynı sayı perinde her renk bir kez olur.
- Solundakinin attığı taşı düşünmeden almak. Aldığın taşı herkes görür. Ne topladığını ele vermiş olursun.
- İşe yarar taşı sağa atmak. Attığın taşı sağındaki oyuncu alabilir. Ona perini tamamlatacak taşı vermemeye çalış.
Okey dört kişi ister. Masada iki kişiyseniz tavla ya da iki kişilik oyunlar listesindekiler daha keyifli olur. Telefonda bilgisayara karşı okey oynamak istersen internetsiz oyunlar rehberine göz at; indirdikten sonra uçak modunda bir kez dene, çünkü bazı oyunlar zamanla bağlantı istemeye başlıyor. Okeyin akrabası sayılan diğer masa oyunları için de klasik masa oyunları (İngilizce) yazıma bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Okey kaç kişiyle oynanır?
Klasik okey dört kişiyle oynanır. Her oyuncu kendi başına oynar; bazı masalarda karşılıklı oturanlar eş olarak da oynar.
Gösterge 13 ise okey hangi taş olur?
Gösterge 13 ise okey aynı renkteki 1 olur. Sayılar 13'ten sonra başa döner.
Sahte okey ne işe yarar?
Sahte okey, o elde okey olan taşın yerine geçer ve onun rengini ve sayısını alır. Joker gibi kullanılmaz.
Ortadaki taşlar biterse ne olur?
Ortadaki deste bittiğinde kimse eli bitirmemişse, çoğu masada el kimse kazanmadan kapanır ve yeni ele geçilir.
Okey ile 101 okey aynı oyun mu?
Hayır. Aynı taşlarla oynanırlar ama 101 okeyde daha çok taş dağıtılır, el açmak için en az 101 sayı gerekir ve elde kalan taşlar ceza puanı olarak yazılır.
