Çocuklarla oyun önerileri: evde, bahçede ve yağmurlu günde oynanacaklar

Oyunu seçerken iki şeye bak: çocuğun yaşı ve kaç kişi olduğunuz. Aynı oyun kalabalık bir doğum gününde harika gider, evde tek çocukla sıkıcı kalabilir. Aşağıdaki tablo bu iki soruya göre hazırlandı, en sağdaki sütun da neyi hazır etmen gerektiğini söylüyor. Çoğu için bir mendil, bir top ya da bir kâğıt kalem yetiyor.

Yaşa göre hangi oyun: hızlı tablo

Oyun	Yaş	Kaç kişi	Gereken malzeme
Saklambaç	Okul öncesi ve üstü	Grup oyunu	Yok, saklanacak yer yeter
Körebe	Okul öncesi ve üstü	Grup oyunu	Göz bağı için bir eşarp
Elim sende	Okul öncesi ve üstü	Grup oyunu	Yok, açık bir alan
Kutu kutu pense	Okul öncesi	Grup oyunu	Yok
Yağ satarım bal satarım	Okul öncesi ve ilkokul	Kalabalık grup	Bir mendil
Sek sek	Okul öncesi ve ilkokul	Tek çocuk da oynar	Tebeşir ve yassı bir taş
Mendil kapmaca	İlkokul	Kalabalık grup, iki takım	Bir mendil
Yakar top	İlkokul ve üstü	Kalabalık grup	Yumuşak bir top
İstop	İlkokul ve üstü	Grup oyunu	Bir top
Sessiz sinema	İlkokul ve üstü	İki takım	Yok, istersen kâğıt
İsim şehir hayvan	Okuma yazma bilenler	İki kişi yeter	Kâğıt ve kalem
Adam asmaca	Okuma yazma bilenler	İki kişi yeter	Kâğıt ve kalem
Hazine avı	Her yaş	Tek çocuk da oynar	İpucu kâğıtları, küçük bir ödül
Yastıktan kale	Her yaş	Tek çocuk da oynar	Yastık, battaniye, sandalye
Pişti ya da Uno	İlkokul ve üstü	İki kişi yeter	Bir deste iskambil ya da Uno kartları

En sık atlanan nokta: çocuklarla oyun çoğu zaman kaybetme anında bozulur. Küçük yaştakilerle puan tutmayan oyunlarla ya da herkesin sırayla bir tur ebe olduğu oyunlarla başlamak kavgayı azaltır. Kazanan kaybeden kısmını, çocuk oyunun kendisini sevdikten sonra eklemek daha kolay.

Bu yüzden tablodaki okul öncesi oyunların çoğunda kimse elenmiyor. Saklambaçta bulunan çocuk bir sonraki turda ebe oluyor, kutu kutu pensede herkesin adı bir kez söyleniyor. Yani oyunun kendisi sırayı dağıtıyor, sana sadece hakemlik kalıyor.

Evde, hiçbir malzeme olmadan oynanacak oyunlar

Salon biraz toparlandıysa ve kırılacak bir şey kenara alındıysa, şu oyunlar için hiçbir şey almana gerek yok. Çoğunu çocukken sen de oynamışsındır, kuralları hatırlamak için bir tur yeter.

• Sessiz sinema: bir kişi konuşmadan bir film, çizgi film ya da hayvan anlatır, diğerleri tahmin eder. Küçükler için konuyu hayvanlarla ve günlük işlerle sınırla: diş fırçalamak, kedi olmak, yağmurda şemsiye açmak gibi.
• Körebe: ebenin gözü bir eşarpla bağlanır, diğerleri etrafında dolaşır. Ebe birini yakalayınca dokunarak kim olduğunu tahmin eder. Evde oynarken köşeleri ve sehpayı kontrol et, gözü kapalı çocuk her şeye çarpabilir.
• Kutu kutu pense: çocuklar el ele halka olur, bilinen tekerleme söylenir ve adı geçen çocuk arkasını döner. Okul öncesi için ideal, çünkü kaybeden yok, herkes sırasını bekler.
• Yağ satarım bal satarım: çocuklar halka olup oturur, ebe elinde mendille arkalarından dolaşır ve mendili birinin arkasına bırakır. Mendili fark eden kalkıp ebeyi kovalar. Koşu kısmı için biraz alan gerekir, uzun bir koridor bile iş görür.
• Hazine avı: evin içine küçük ipucu kâğıtları saklarsın, her kâğıt bir sonrakinin yerini söyler. Okuma bilmeyenler için yazı yerine küçük çizimler kullan: buzdolabı, yatak, banyo kapısı.
• Yastıktan kale: yastıklar, battaniyeler ve iki sandalyeyle bir kale kurarsınız. Kurmak oyunun yarısı, sonra içinde masal okumak, fener yakmak ya da kartla oynamak geri kalanı.

Ekran olmadan oyun dedik ama telefon da bazen işe yarar: yolculukta ya da bekleme salonunda internetsiz oyunlar sayfasındaki listeden çocuğa uygun olanları seçebilirsin.

Kâğıt ve kalemle oynanan oyunlar

Okuma yazma başladıysa kâğıt kalem oyunları hem eğlenceli hem de okula destek olur. Kafede, bayram ziyaretinde ya da yemeği beklerken çantadan bir defter çıkarmak yeter.

İsim şehir hayvan

Kâğıdı sütunlara bölersiniz: isim, şehir, hayvan, bitki, eşya. Biri içinden alfabeyi sayar, diğeri dur der ve çıkan harfle her sütunu doldurmaya çalışırsınız. İlk bitiren dur diyince herkes kalemi bırakır. Küçükler için sütun sayısını azalt ve puan tutma, doldurduğu her kelimeyi alkışla. Büyüklerle puanı tutabilirsin; aynı kelimeyi yazanlar daha az puan alır, kimsenin bulamadığını bulan daha çok.

Adam asmaca

Biri bir kelime düşünür ve harf sayısı kadar çizgi çizer. Diğeri harf tahmin eder, yanlış tahminde çizime bir parça eklenir. Küçük çocuklarla asılan adam yerine yaprakları tek tek düşen bir çiçek ya da yavaş yavaş eriyen bir kardan adam çizebilirsin. Kural aynı, sadece resim daha tatlı. Kelimeleri çocuğun bildiği konulardan seç: meyveler, okul eşyaları, hayvanlar.

Kâğıt kalemden sonra sıradaki adım genelde kart oyunları olur. Pişti eşleştirmeyi, Uno renk ve sayı takibini öğretir. Kuralları ve başka seçenekleri kart oyunları sayfasında bulabilirsin.

Dışarıda oynanan klasik sokak oyunları

Parkta, site bahçesinde ya da okul çıkışında birkaç çocuk bir araya geldiyse şu oyunlar kendiliğinden başlar. Senin işin alanı güvenli seçmek ve ilk turu başlatmak.

• Saklambaç: ebe yüzünü duvara dönüp sayar, diğerleri saklanır. Dışarıda oynarken sınırları baştan çiz: şu ağaçtan şu banka kadar, sokağa çıkmak yok.
• Elim sende: ebe birine dokununca ebelik ona geçer. Kuralı en basit oyun, en küçükler bile hemen anlar.
• Yakar top: iki kişi kenardan topu atar, ortadakiler kaçar. Topa yakalanan dışarı çıkar. Küçük çocuklar varsa yumuşak bir top kullan ve kafaya atmak yasak kuralını baştan koy.
• İstop: top havaya atılırken bir isim söylenir, adı söylenen topu yakalayıp istop diye bağırır ve herkes olduğu yerde durur. Sonra topu tutan, en yakındakini vurmaya çalışır. Hızlı düşünmeyi ve dinlemeyi sever.
• Sek sek: tebeşirle yere kareler çizilir, taş atılan kareye basmadan tek ayakla sekilir. Tek çocuk da oynayabilir, denge için de güzel bir alıştırma.
• Mendil kapmaca: iki takım karşılıklı dizilir, ortada bir mendil durur. Hakem bir numara söyler, o numaradaki iki çocuk koşar; mendili kapan yakalanmadan kendi takımına dönmeye çalışır.

Sadece iki çocuk varsa bu oyunların çoğu sönük kalır. O zaman iki kişilik oyunlar listesindeki fikirlere göz at, çoğu evde ya da bahçede oynanıyor.

Yağmurlu gün için 3 adımlı mini plan

Dışarı çıkamadığınız bir günde tek bir oyun bütün öğleden sonrayı doldurmaz. Enerjiyi önce boşaltıp sonra sakinleştiren bir sıra daha iyi çalışır. Şöyle bir plan dene:

1. Hareketle başla. Önce yastıktan kale kurun, ardından salonda bir iki tur körebe ya da yağ satarım bal satarım oynayın. Çocuk enerjisini atmadan masaya oturmaz.
2. Ortada bir görev ver. Evin içine bir hazine avı hazırla. Sen ipuçlarını saklarken çocuk kalede beklesin, hazır olunca avı başlatın. Ödül küçük olsun: bir çıkartma, en sevdiği atıştırmalık ya da akşam masalını onun seçmesi.
3. Sakin bitir. Akşama doğru masaya geçin: isim şehir hayvan, adam asmaca ya da bir iki el pişti. Yatma saatine yakın koşturmalı oyun açma, uyku kaçar.

Her adımı çocuğun keyfine göre uzatıp kısaltabilirsin. Sıkılmaya başladığını görünce bir sonrakine geç; oyun bitmeden bırakmak, ertesi gün tekrar istemesini sağlar.

Benim önerim

Ben olsam tek bir oyunla başlardım ve ilk turu kendim ebe olarak oynardım. Çocuk kuralı senden görerek daha hızlı öğrenir, kaybetmeyi de en kolay senin kaybettiğini görünce kabullenir. Puanı, eleme kısmını ve zor kuralları sonraya bırak.

Sık sorulan sorular

Malzemesiz hangi oyunları oynayabilirim?

Saklambaç, elim sende, kutu kutu pense ve sessiz sinema için hiçbir şey gerekmez. Körebe için bir eşarp, yağ satarım bal satarım için bir mendil yeter.

Çocuğum kaybedince ağlıyor, ne yapmalıyım?

Puan tutmayan oyunlarla ya da herkesin sırayla ebe olduğu oyunlarla başla. Sen bir tur kaybet ve bunu sakin karşıla; kazanma kaybetme kısmını çocuk oyunu sevdikten sonra ekle.

Tek çocukla evde ne oynanır?

Hazine avı, yastıktan kale, sek sek, adam asmaca ve pişti tek çocuk ve bir yetişkinle rahatça oynanır. Sessiz sinemayı da ikiniz sırayla oynayabilirsiniz.

Bu oyunlar için telefon ya da internet gerekir mi?

Hayır. Buradaki oyunların hepsi ekransız oynanır. Yolculuk gibi durumlar için ayrıca internetsiz oynanan telefon oyunlarına bakabilirsin.